Il-poplu magħqud qatt ma jkun mirbuħ

Dan id-diskors li ktibt fl-okkazjoni tal-ewwel manifestazzjoni għall-Ġustizzja li saret ġimagħtejn wara l-assassinju ta’ Daphne Caruana Galizia. Għadu rilevanti iktar minn qatt qabel.

X’intom tagħmlu hawn? X’inġbartu tagħmlu għal darba oħra madwar din l-għajta għall-Ġustizzja? Għadkom ma xbajtux? Għadkom ma għajjejtux? Ħarsu waħda fuq il-lemin u fuq ix-xellug tagħkom. X’ġew jagħmlu hawnhekk dawn in-nies illum? X’inhi din is-socjeta’ civili? Għalfejn dal-kjass, dan l-istorbju kollu? Għalfejn dawn it-talbiet? Għalfejn qed ngħidu li hawn min għandu jirrizenja? Aħna jew m’aħniex f’bidu ta’ rivoluzzjoni? U rivoluzzjoni f’isem xiex u min?

Ġimagħtejn ilu seħħ assassinju oxxen. Inqatlet bl-iktar mod premeditat mara qalbiena, omm kuraġġuża u kittieba sbukkata. Ġimagħtejn ilu seħħet skossa kbir fis-socjeta’ Maltija u minn dakinhar xejn ma jista jerga’ jkun l-istess. Is-socjeta civili qamet mir-raqda twila li kienet ilha fiha. Kienet ilha ma tridx temmen u ma tridx tisma’ li l-qafas ta’ pajjiżna sejjer lura bil-ħeden.

Lura mhux f’sens ekonomiku għax dik l-illużjoni hemm għada. Le, mhux f’sens ekonomiku. F’sens ieħor. Għax filwaqt li qed ngħixu fi żmien is-surplus ekonomiku qed nassistu żmien id-deficit civiku u socjali. X’intom tagħmlu hawn? Staqsejtkom. Ħafna minnkom issa draw ilissnu l-kliem “Saltna tad-Dritt” – il-famuża “Rule of Law”. Issa li qomna mir-raqda qed nindunaw u nitgħallmu li din tfisser ugwaljanza quddiem il-liġi…

Li l-liġi hija l-istess għal kullħadd …

u li min hu fdat bit-tmexxija tal-pajjiż huwa marbut u suġġett għall-istess liġijiet daqs kull wieħed u waħda minna.

U għaliex qed nitkellmu dwar dan issa? Għaliex kellu jkun assassinju kiefer ta’ ġurnalista biex nibdew nitkellmu dwar riformi ta’ pajjiż? X’inhu in-ness, il-link, bejn ħaġa u oħra?

Matthew, Andrew u Paul – t-tfal ta’ Daphne – qalu li ma jridux biss ġustizzja penali – jiġifieri li jinstab min hu ħati tad-delitt specifiku – iżda jixtiequ riżultati iktar wiesgħa – iktar dejjiema. Jixtiequ li l-pajjiż jirritorna għal stat fejn id-dritt jirrenja – fejn kull wieħed u waħda minna iħossu cittadin liberu u cittadin li m’għandux minn xiex jibża’..

Sabiex isir dan it-tibdil, sabiex jintlaħqu dawn il-miri hemm bżonn li tqum fuq tagħha s-socjeta’ civili. Hemm bżonn li dan il-moviment magħmul minn kull wieħed u waħda minnkom ikompli jikber u jitgħallem u jemmen dak li qed jipproponi.

Għalhekk qiegħdin hawn. Qiegħdin hawn għax l-istat naqasna.

Naqas magħna lkoll. L-istat fis-sens wiesgħa tal-kelma m’għadux iservi lil pajjiż iżda kull ma jmur qiegħed iservi biss lic-crieki ta’ poter.

L-istat naqasna għax tħalla isir, jew jissawwar, sabiex jaqdi l-bżonnijiet tribalistici ta’ dawk li jifirduna. Falla għax il-kostituzzjoni u il-liġijiet tagħna baqgħu jitbagħbsu sabiex jinqdew l-allat foloz u sakemm spicca intesa’ ic-cittadin.

Għalhekk qiegħdin hawn. Għax sabiex titqajjem kuxjenza dwar dawn il-problemi hemm bżonn li l-poplu – li s-socjeta’ civili – jiftakar li huwa s-Sovran.

Iva sovran. Fis-saltna tad-dritt, dik li tiggarantilna li il-liberta’ – il-poter bażiku – jinstab fil-poplu. Dak il-poter jiġi fdat lill-politici għal peridjodu ta’ żmien u huwa dmir tagħhom li jużawh fl-interess tal-ġid komuni.

Qiegħdin hawn għax dawk li fdajnilhom il-kuruna tas-saltna tad-dritt naqsuna lkoll. Naqsuna kull darba li ippermettew li jitmermru l-istituzzjonijiet li xogħlhom kien li jipproteguna. Naqsuna kull meta ippermettew li tissikket kull tip ta’ kritika jew oppozizzjoni. Naqsuna kull meta ħadu sehem dirett f’azzjonijiet sabiex jissiktu l-kritici. Naqsuna meta biegħu il-valuri tagħna lkoll sabiex igawdu il-ftit.

Qiegħdin hawn, fl-aħħar, għax kellha tkun xokk lis-sistema bl-assassinju atroci ta’ Daphne Caruana Galizia. Issa ma nistgħu nonqsu la lilha u lanqas lil dak li ħadmet hi ukoll għalih.

Qiegħdin hawn proprju fil-belt fejn trabbiet biex l-ewwelnett ma ninsewx lil Daphne u dik il-ħidma tagħha li biha għenet biex jinkixfu l-problemi ta’ pajjiżna.

Qiegħdin hawn biex ma ninsewx. Għaliex nonqsu aħna mir-rispett lejn Daphne jekk inħallu l-memorja tagħha tintesa wara ftit żmien u jekk ma jsir xejn sabiex tinbidel is-sitwazzjoni preżenti li kienet ukoll il-kaġun li waslet għal mewtha.

Qiegħdin hawn biex inwasslu messaġġ fejn ngħidu li ilkoll kemm aħna nirrifjutaw li dan huwa THE NEW NORMAL. Li nirrifjutaw li dan huwa BUSINESS AS USUAL. Li nirrifjutaw li kull min qiegħed jgħolli leħnu dwar il-bżonn ta’ bidla jiġi sistematikament attakkat bħala traditur jew bħala partiġġjan. Li nirrifjutaw l-akkuża li xi roadmap ta’ xi politiku qed jiġi sabotaġġat b’din l-għajta għall-Ġustizzja.

Qiegħdin hawn bħala l-ewwel pass ta’ bidla importanti għal pajjiż li jrid jreġġa lura lejn is-saltna tad-dritt, bħala pajjiż fil-qalba ta’ l-ewropa b’vokazzjoni li jkun l-aqwa – iva – imma l-aqwa xempju ta’ liberta’, demokrazija u ġustizzja.

Qiegħdin hawn għal-vjaġġ twil. Il-bidla mhix ser issir minn jum għall-ieħor. Għad irridu nikkonvincu ħafna nies dwar kemm din il-bidla hija siewja għal pajjiżna, għalina u għal uliedna. Intom ilkoll li qiegħdin hawn tistgħu tkunu xhieda iżda anki attivi f’din il-bidla. Nista’ ngħidilkom li magħkom hemm ħafna Maltin u Għawdxin li, bħali,  jgħixu barra – Maltin ta’ Londra, Maltin ta’ Brussell, Maltin tal-Lussemburgu, Maltin tal-Isvizzera. Maltin li baqgħu marbuta sew ma dak li qed jiġri f’pajjiżna u li għandhom ħafna x’jikkontribwixxu għal din il-bidla.

Jien fost il-ħafna li kibru jaqraw il-kolonni ta’ Daphne fil-gazzetti u li ġejt ispirat minnha sabiex nuża l-pinna bħala arma politika.  Forsi irreciprokajt ftit din l-ispirazzjoni meta permezz tal-blog tiegħi, waqt iljieli ta’ diskussjonijiet jaħarqu fuq l-istess blog fi żmien l-elezzjoni tal-elfejn u tmienja, Daphne iddecidiet tiftaħ blog tagħha. The rest, kif jgħidu, is history.

Jien ukoll għadni immur  fuq il-blog tagħha b’mod awtomatiku sabiex nara x’inhu jiġri f’pajjiżi. Il-vojt li ħalliet warajha huwa enormi. Ma rridux ninsew li dan il-vojt inħoloq għax kienet tikteb. Għax ma beżgħet minn xejn u ħadd.

Ippermettuli insellem lill-familjari kollha ta’ Daphne f’dan il-mument. L-ebda kliem ma huma biżżejjed biex jimlew il-vojt li qed tħossu. Ma hemm l-ebda mod aħjar kif nirrispettaw il-memorja ta’ Daphne ħlief li nissuktaw f’din it-taqbida għall-Ġustizzja.

Aħna is-socjeta’ civili. Il-poplu magħqud qatt ma jkun mirbuħ.

GRAZZI.

Facebook Comments Box

The Progressive Left

Listen to what Malta’s left has to say. Listen to the political arguments on the systemic failure. The neoliberal experiment has failed. This is the answer to the assertion of the lackeys of the government who go on television to tell anyone who still has the patience to listen that “is-sistema ta’ Muscat hadmet”. 10 electoral victories, an increasing electoral majority. The lawchitect with questionable grasp of basic constitutional principles repeated this again and again on Xarabank.

The real world begs to differ. Aside from the criminal corruption that is festering within the system there is also a socio-political reality that is best expressed by the Leftist Movement assembled under Paul Boffa’s statue today. Theirs is a damning criticism of the trojan horse politics that Muscat used to capture the system. Theirs is a reminder that outside the world of business and barons and friends of friends there is a Malta that is desperately in need of clean politics.

This too is part of the change. Graffitti and all the other NGO’s gathered today outside Castille are part of this new revolution. The road to the New Republic is long but we are in this together. Till the end.

Facebook Comments Box

Il-Ħniżralja

Poezija ta’ Antonio Tufigno

Kelb kien xamm riħa ta’ ħami,
Beda jinbaħ bla waqfien
Bil-frakass u l-kjass li għamel 
Gozz widnejn qamu flimkien.

B’dan l-allarm hekk tqajjmu l-ħnieżer
Ġo nofs raqda b’naħra fonda
Kontra qalbhom iċċaqalqu
Ħarrku ftit is-sonza tonda,

Għax kien hemm min qed josserva,
Xi falkuni hekk frustieri.
Ma setgħux fit-tajn jiċċaftru
Jew jinħbew fil-kantunieri.

Konfrontati bl-għajnejn fissi
Tal-għasafar hekk attenti
Kellhom bla gost jiċċaqalqu
B’uġigħ kbir tas-sentimenti.

Hekk irħewlha jċafċfu ħafna
Qishom jiġru fuq il-bajd
Biex lix-xakall huma jdawwru
U jġibuh dahru mal-ħajt.

Ix-xakall ipprova jlebbet
Imma nqabad mill-ħniżrija
U ma riedx jitgħaffeġ waħdu 
“Mhux ħa’ tagħmlu priża bija,

Jien nikxfilkom vittmi akbar
Noħorġilkom mill-widien
Il-ballottri l-aktar gwappi
Kif ukoll l-ikbar firien”.

Hawn il-ħnieżer waqfu tikka,
U bdew jaħsbu għax ġew f’dilemma;
“Nibżgħu minnhom, il-ballottri,
U l-firien li dana semma’ “.

Imma billi l-conversation
Kienet saret quddiem ġemgħa
Ma riedux għaż-żuffjett jaqgħu
U nedew ħadma sas-sema.

Mal-ballottra u l-firien varji
Fid-dlam sieket ta’ fl-għaxija
Lestew xibka b’għoqod spissi
Orkestrawlek porkerija.

Qalgħu ħafna konfużjoni,
Qatgħu barra lix-xakall
Rakkmaw ħafna teatrini
U anki temmgħu ħafna ħall.

Ġelldu lill-merħliet u ħawwdu
Iddevjaw ma’ kull konfront
Biex kulħadd jispiċċa għoqda
W huma biss ma jagħtux kont.

Però bħalma spiss wisq jiġri 
Ħassew ruħom wisq mirquma
Ħasbu nfushom bravi ħafna
Ħafna iktar milli huma.

Dan nafuh, fil-ħażin dejjem
Jekk trid tagħlaq sew proġett
Mhux biżżejjed li tkun żiblu,
Għax trid tkun kattiv perfett.

Minn fejn tgħaddi tħallix marki.
Ifettillek tħalli traċċja,
U d-dnub tiegħek jinbet waħdu
U jispunta w dlonk jitfaċċa.

Dawn il-bhejjem hekk ġaralhom
F’daqqa nqabdu giddiebin
B’disprament mimli dnub kiefer
Daru ħodor għal xulxin.

Ġlied wisq għaxi, snien mikxufa
Gdim, theddid, daqqiet u dmija 
Rieq u demm u għajnejn ħomor
Gozz flimkien f’orġja faħxija.

Din il-kobba kruha mxarrba
Tqattar ħniex u laqx tal-art
Wisq moqżieża baqgħet trembel
Tħallat deni, qżież u mard.

Ma ndunax min kien ġo fiha
Tant kien mehdi u sħun fil-ġlieda
Illi t-terrapien ta’ taħthom 
Kien se jċedi għal għarrieda.

Batew wisq huma u jiżżerżqu
Għal ġol-preċipizzju skur
Għax ta’ rgħiba l-ġid li tilfu
Kien jagħtihom wisq dulur.

Baqa’ għal żmien il-krib jinstema’
Għadu jmadmad f’qiegħ il-wied
Għaliex anki għall-bhejjem slavaġ
Ma tgħoddx maħfra għal dad-dnubiet.

Facebook Comments Box

Id-Dehen lil min jaħkimha

Għaliex 40,000+ qatt ma huma se jkunu biżżejjed biex jirbħu lura ruħ pajjiżna

Kattolċi, Latini u Ħaddemin

Il-Malti huwa poplu nisrani. Hekk għadha tistqarr l-ogħla liġi ta’ pajjiżna : “Ir-reliġjon  ta’  Malta  hija  r-Reliġjon Kattolika Apostolika Rumana.” (Artiklu 2, Kostituzzjoni ta’ Malta). L-innijiet taż-żewġ partiti li jissieltu għat-treġija tal-pajjiż it-tnejn jassumu li qed iwettqu r-rieda t’Alla. Min (il-laburisti) iwettaq ir-rieda t’Alla tal-għaqda bejn il-bnedmin u min (in-nazzjonalisti) lesti jissieltu għal arthom “Għax Alla magħna”. L-innu nazzjonali ma hu xejn ħlief talba lill-ħallieq sabiex iħares l-art u lil min imexxiha.

Il-Malti huwa poplu nisrani. Hekk għadha tistqarr l-ogħla liġi ta’ pajjiżna : “Ir-reliġjon  ta’  Malta  hija  r-Reliġjon Kattolika Apostolika Rumana.” (Artiklu 2, Kostituzzjoni ta’ Malta). L-innijiet taż-żewġ partiti li jissieltu għat-treġija tal-pajjiż it-tnejn jassumu li qed iwettqu r-rieda t’Alla. Min (il-laburisti) iwettaq ir-rieda t’Alla tal-għaqda bejn il-bnedmin u min (in-nazzjonalisti) lesti jissieltu għal arthom “Għax Alla magħna”. L-innu nazzjonali ma hu xejn ħlief talba lill-ħallieq sabiex iħares l-art u lil min imexxiha.

Anki fiż-żminijiet ta’ llum dan il-wirt reliġjuż għadek issibu jekk tigref ftit taħt is-saffi tal-maskra tal-modernita’. Jekk xejn għadek issib dik it-tama li l-mexxejja tal-pajjiż jsaltnu bid-dehen tant mixtieq sabiex kemm “is-sid” kif ukoll “il-ħaddiem” jistagħnew f’għaqda. Id-dehen lil ħakkiem, il-ħniena lis-sid u ‘kk Alla jrid naqra saħħa lill-ħaddiem.

Dun Karm kiteb il-kliem tal-innu fl-1922 u meta fl-1941 dan sar l-Innu nazzjonali konna għadna taħt il-ħakma tal-barrani. Peress li Dun Karm ma kienx ħa gost meta ippruvaw ibiddlu xi versi forsi għalhekk il-kelma “jaħkimha” baqgħet – anki meta Malta ħelset mill-ħakma barranija u l-poplu ta’ ħaddemin u sidien beda jagħżel hu lil min imexxih.

Mexxejja

Il-kult tal-mexxejja tkattar mill-indipendenza ‘l hawn. Il-partiti ma jiddejqux jgħidu li għandhom “mexxej” b’kult kważi messjaniku li jdawwar lil dawn ta’ l-aħħar. Il-mentalita tal-ħakkiema baqgħet tieħu r-ruħ u l-mexxejja u l-partiti tagħhom ħadu post il-barrani ħakkiem. Repubblikani iva, ċittadini ħielsa bid-dritt tal-vot iva, imma qajla fhimna li s-sovranita’, li l-poter, li s-saħħa aħħarija hija f’idejn il-poplu. Intlifna fit-tribalita’ insensata tal-partiġġjaniżmu sfrenat u ma bqajniex ngħassu fuq dawk li fdajnilhom ir-riedni tal-pajjiż.

Sadattant is-sid li tant tlabna li jkollu ħniena rabba l-ħażen u sawwar xibka ta’ poter mal-mexxejja tagħna u ftit ftit ħa posthom fuq it-tron u d-destin tal-pajjiż kien f’idejħ. L-iżviluppatur, il-businessman, il-kuntrattur – kollha saru l-għajn li minnha kellhom bilfors jixorbu il-ħakkiema. U minkejja il-wiegħdiet ta’ żmien aħjar, ta’ xogħol, ġustizzja u ta’ liberta’ bil-mod il-mod il-ħaddemin u ċ-ċittadini sabu arthom mibjugħa biċċa biċċa. Sabu ġidhom imberbqa, drittijiethom imkasbra u sfaw barranin f’pajjiżhom stess.

Quddiem il-wiegħdiet ta’ għana, ta’ frugħa u ta’ l-aqwa żmien il-Malti għażel li jinsa’ jixtarr minn fejn suppost ġej dan il-ġid kollu. Għażel li l-aqwa li t-triba tiegħu hija minn fuq, li butu jidher li qed jistagħna u li jiġri x’jiġri dawk m’humiex fil-poter. Imbagħad għall-bqija jara Alla. Iva Alla. Dak tad-dehen lil min jaħkimha.

Tħażżinna wisq

Imma tħażżinna wisq. Jekk qabel il-mexxejja kienu diġa tilfu l-għaqal u bdew iberbqu ġidna f’isem il-progress. Jekk qabel l-arloġġ tal-lira, iż-żieda tal-500 ewro u l-ispekulazzjoni bla rażan kienet bdiet żifna kerha mal-kuntratturi u sidien. Issa kull sens ta’ kontroll tar mar-riħ. Issa il-meritokrazija li tant ittrumbettaw dwarha qed tintuża biss biex jitnaffru l-istituzzjonijiet, biex jissikket kull kontrol, biex ħadd ma jikxef li mid-dehen ma baqa’ xejn.

Meta Ministru u l-Kap tal-Kabinett tal-Prim Ministru jinqabdu bi struttura finanzjarja li se tirċevi 5,000 ewro KULJUM suppost dan ikun biżżejjed għall għaref Malti li ma jħallix min jitnejjek bih biex jgħidilhom iwarrbu l-barra.
Meta imbagħad isir jaf li l-flus ġejjin minn kumpanija li sidha huwa parti minn konsorzju li lilha ingħataw ħafna flejjes tal-poplu, allura hemm is-soltu il-Malti iqum kburi u jgħid “Issa Daqshekk”.

Meta isir jaf li l-kuntratt tax-xiri tal-fuel jorbot lil Din l-Art Ħelwa li tibqa tixtri bit-telf għal tmintax il-sena (dan kollu waqt li l-Ministru u Schembri jibqgħu idaħħlu 5,000 ewro KULJUM) allura hemm is-soltu l-Malti patrijott, għaqli u b’saħħtu joħroġ b’għajta waħda – BARRA!

Lanqas ma hemm għalfejn li l-Malti jistenna li tinqatel b’mod oxxen ġurnalista sabiex jinduna li issa inqabeż kull limitu ta’ diċenza. Jinduna li żmien il-ħolm spiċċa. Li issa hu għandu jieqaf lil kull min irid minkejja kollox jibqa jkattar dawn l-oxxenitajiet.

M’għadux żmien li inħallu f’idejn Alla. Maltin ta’ rieda tajba. Maltin laburisti, Maltin nazzjonalisti, Maltin li m’għadx għandhom partit. Kollha għandhom jingħaqdu u jirbħu lura r-riedni tal-pajjiż. L-ebda maġġoranza ma qatt se ssewwi dan id-deni u ħażen li biha iċċappsu il-ħakkiema.

Fuq kollox m’għandhom iħallu lil min jipprova juża l-vot tagħhom bħala xi tip ta’ permess biex ikompli jistagħna minn fuq darhom.

Nagħlaq b’poeżija ta’ Rużar Briffa. Poeżija miktuba fi żmien ieħor, taħt mexxejja oħra imma li taf titfa’ dawl fuq il-kriżi ta’ llum.

Facebook Comments Box

Whispering a revolution

This article first appeared on the Shift news.

In May 2017 I co-founded a group called the Advocates for the Rule of Law. We took out a full-page advert on The Times of Malta in which we announced vacancies for the proper functioning of democracy. That was the beginning of a brief campaign in which we raised the alarm that the backsliding of the Rule of Law in Malta had taken a fast turn.

The Rule of Law as a concept is hard to sell. Harder still when all the signs of backsliding are happening at a time when the nation is buoyed by a false sense of confidence, itself boosted by the income from questionable economic policies.

It is even harder when you factor in the tribal rivalries, antipathies and mutual mistrust that pervade the socio-political scene. Attribution of ulterior motive to any criticism is just one aspect of the strong counter-information propaganda machines.

Sadly, we did not manage to get our message across. The majority opted to confirm the status quo. The scenes of hundreds of government supporters celebrating on the doorsteps of Pilatus Bank right after the election results were symbolic of the failure to get the people to understand what the backsliding of the rule of law was about.

You cannot start a revolution so long as the main victims of the status quo remain oblivious to its consequences. All change begins with grievances that are first thought in silence (and fear) and then whispered gradually in the streets and in the markets.

So long as these grievances are not felt, all explanations concerning backsliding remain technical. So long as the overwhelming partisan sentiment is exploited in an ‘Us vs Them’ rhetoric then discussions on the need for change remain technical.

The rotten State

The ulcer grew into a tumour at an astounding rate, despite the blatant unmeritocratic nominations to ‘positions of trust’ and despite the increasing suspicion in major deals on hospitals, the power station, and property transactions contracted without any effort of accountability and transparency.

It got worse despite the increasing amount of information patiently collected by the part of the Fourth Estate that still functions – those journalists and investigators picking up where the captured authorities failed. It got worse despite the brutal assassination of Daphne Caruana Galizia.

The alarm bells remained silent.

A culture of fear had been instilled in a segment of the population – fear from retribution. Where there was no fear there was confusion. The official opposition was in tatters – it, too, a victim of institutional capture.

This is not a partisan call. It is a call across society to win back what is ours

The heritage that the PN carries is one of perennially closing an eye to the warning signs that the system off which it feeds is sick and damaging the nation. Even the most rebellious elements within the PN still fail to understand that the change needed includes a ‘partisan-ectomy – the PN itself must ‘die’.

The last years of institutional erosion have been characterised by a weak system finally submitting to the ultimate abuse. The Executive, Parliament and the Judiciary became the playground for an all-out assault on democratic functionality.

All the while, the last vestiges of possible watchdog activity were being silenced – first clumsily with a flurry of libel activity then brutally with a brutal assassination.

The law courts became the battleground where fake news and propaganda met institutional inadequacy. The police force and all other investigators were effectively neutered by heightened political intervention. Long-drawn libel suits extended a lifeline of superficial credibility to government positions. We are only now seeing the futility of the exercise as suit after suit is dropped.

The penny began to drop.

Magisterial inquiries are bandied about in a protracted game of inconclusiveness. Muscat’s government has not had one clear judgment in its favour – only a series of dropped libel cases, stalled inquiries and unpublished results.

We have only just begun to scratch the surface of the Vitals deal, the Electrogas deal, the Panama Papers data (including the slippery eel that is Egrant) and more, much more. Every public contract needs to be scrutinised – yet with institutional meltdown, this becomes an impossible task. Or not.

‘Talkin’ bout a revolution’

This brings me back to the whispers on the streets. The streets are where change can begin to happen. The same streets that voted in huge numbers in 2013 to bring about a change for the better against what was finally perceived as a rotting administration.

The same streets are slowly waking up to the dark reality that they have been lied to. That the ‘Best of Times’ is a lie. The message that we tried to relay three years ago is now writing itself.

Fulfilling Tracy Chapman’s words, the whispers of revolution are out on the street. There is only so far that people can accept to be deceived. It is the people who must now take the lead – demand what is theirs. This is not a partisan call. It is a call across society to win back what is ours.

The divide is between those who have the nation at heart and those who are tied to the slippery race for power and money

No amount of technical explanation will be better than the real tangible experiences of life. As Immanuel Mifsud puts it in L-Aqwa Zmien (my translation):

“When the last echoes of a politician’s emotional speech dwindle into nothing; when the marathon programmes close; when the last ever-rising graph stops and the financial expert has the last smile… somewhere, someone will be closing the garage door to fall asleep; someone will have to leave his home; someone else begins to be abused; and there will be someone who is losing his life uselessly.” .

Last week’s peaceful protests in Valletta were another step in this struggle. Parliamentarians of goodwill, who hold the interest of the people at heart, would do well to follow this call. There are no longer any Nationalist or Labour politicians – the divide is between those who have the nation at heart and those who are tied to the slippery race for power and money.

Facebook Comments Box

Vigil: justice for Daphne

Speech delivered at Vigil for Justice for Daphne. 16th November 2019.

First, Let’s Kill All the Lawyers. L-ewwel ma nagħmlu, ejja noqtolu l-avukati kollha. Xi ħsieb dak eh? Ħsieb li jxewwex il-massa. Huwa ħsieb li jmiss xi ħaġa fil-fond ta’ kull wieħed u waħda minnkom, anki jekk forsi ma tkunux lesti tammettu. X’qed ngħid? Probabbli daż-żmien ħadd ma jiddejjaq jgħidu. Daphne Caruana Galizia wkoll forsi kellha xi ħsibijiet koroh dwar l-avukati f’xi mument… imbagħad iżżewġet wieħed… mur obsor …

L-ewwel ma nagħmlu, ejja noqtolu l-avukati kollha. Dik il-frażi taslilna dritt minn triloġija ta- drammi ta’ Shakespeare dwar l-ġlieda għall-poter fi żminijiet diffiċli ħafna fir-renju tal-Ingilterra – qisu Brexit imma fil-passat. Il-mument li fih titlissen dik il-frażi jiġi hekk kif persunaġġ li jismu Jack Cade qiegħed ixewwex folla ta’ nies komuni kontra min qiegħed fil-poter. Mument populista.

Cade qed iwiegħed ikel irħas u birra irħas. Ikompli jwiegħed li ’l quddiem ma jkunx hemm bżonn flus, kulħadd jiekol u jixrob kif irid u kulħadd jilbes tajjeb. Lanqas jilħaq jispiċċa jwiegħed dan kollu li mill-folla ma tqumx l-għajta :  “L-ewwel ma nagħmlu, ejja noqtlu l-avukati kollha.”

Shakespeare kien jaf li b’dan il-vers kienu se jogħxew ħafna nies.U hekk hu. Is-sentiment li jesprimi ma huwiex sempliċement wieħed kontra l-avukati iżda kontra l-istruttura legali sħiħa illi fuqha tiddependi u topera s-soċjetà sħiħa. Il-poplu ribelluż, imxewwex minn dak li jixtieq isir Re bil-wegħda ta’ status aħjar ma jirrifjutax il-possibbiltà li jinjora obbligi, li jivvjola wegħdiet u li jikser ir-regoli.

Cade jirkeb id-dagħdigħa tal-mument u jsejjaħ lill-massa biex tkisser l-iskejjel tal-liġi u l-qrati. Minn issa ‘l quddiem il-liġijiet isiru kollha minnu u minnu biss. Cade huwa l-eroj tal-mument. Is-segwaċi tiegħu lesti jaċċettaw sistema li trendi r-rappreżentanza istituzzjonali inutli – lesti jkissru sistema sħiħa. Kollha kemm huma jafu li Cade huwa giddieb magħruf imma lesti jagħzlu l-ħolma-wiegħda tiegħu fuq kollox: “Henceforward all things shall be in common.” L-Ingilterra Tagħna Lkoll.

Cade jgħid lill-marmalja ta’ quddiemu li l-għadu huma l-litterati u l-għorriefa. Ma jdumux ma jixxewxu biex jgħallqu skriba “bil-pinna u l-klamar m’għonqu”. It-tradituri tal-kawża kollha għandhom jinġabu quddiem il-ġustizzja tal-marmalja.

Nista’ nkompli b’iktar eżempji minn dal-kapulavur storiku. Li rridu nifhmu hu li Shakespeare, li kien qed jikteb fi żmien meta stejjer dwar ribelljoni kienu ċċensurati bil-kbir, qed jikxef l-elementi taż-żelqa lejn it-tirannija.

Shakespeare qed iwissi dwar dawn is-sejħiet biex jitfarrku l-ġustizzja u l-għarfien. Twissija li tapplika ghal dawn iż-żmienijiet ukoll. Qiegħdin hawn għal darb’oħra fuq kollox sabiex infakkru kittieba, ħaddiema tal-kelma li sfat suġġett ta’ ordni moqżież : mhux li titgħallaq bil-pinna u l-klamar ma għonqha imma biex iġġarraf splużjoni b’mod barbariku.

Dik l-ordni ġiet fi żmien meta l-battalja kontra l-ġustizzja, kontra l-loġika u kontra r-raġuni kienet ġa bdiet. M’hemm l-ebda dubju – Daphne Caruana Galizia hija l-vittma tax-xewwiexa li qarrqu bin-nies bl-illużjoni ta’ ħajja aħjar, li wasslu biex inkonxjament jiġi injorat it-tkissir tas-sistema, li biegħu il-gidba li dan huwa L-Aqwa Żmien.

Is-sinjali ta’ twissija kienu ilhom hemm. Imma spjegazzjonijiet tekniċi dwar it-tkissir tas-Saltna tad-Dritt – ma jistgħu xejn kontra mewġa fuq mewġa ta’ populiżmu u demagoġija.

Xogħol Daphne kien jifforma parti minn makkinarju ikbar ta’ xogħol impekkabbli magħmul minn mewġa ġdida ta’ ġurnalisti u investigaturi – moviment ġdid kontra l-korruzzjoni fid-dinja, fl-Ewropa u f’pajjiżna.

L-istituzzjonijiet tagħna nħatfu. In-nies għadhom f’qagħda lluppjata ta’ aċċettazzjoni. Għadha ma nqalbitx il-folja. L-isfida li niffaċċjaw illum huwa li nkomplu nipperseveraw u nseddqu l-veritajiet li nies bħal Daphne kienu qalbiena biżżejjed li jikxfu. Hekk kif iktar nies jifhmu bil-qerq il-kbir li tagħha huma l-vittmi, iktar ma tikber ir-rabja għall-bidla.

Sentejn wara l-fatt, irridu naċċettaw ir-realtà patetika li dan l-assassinju ma kienx atroċità kbira biżżejjed li ssarraf f’azzjoni konkreta reali mill-poplu. Irridu naċċettaw il-verità qarsa li anki jekk rajna l-istituzzjonijiet jinħatfu wieħed wieħed, anki jekk rajna ir-rappreżentanza titmermer u titniġġeż mill-kilba partiġġjana, anki jekk rajna lill-għassiesa tagħna nnewtralizzati, dan kollu għadu ma kienx biżżejjed biex ikebbes nar ta’ moviment ta’ bidla.

L-irjus koroh tad-dubju u tan-nuqqas ta’ fidi fil-proxxmu jqumu kull meta forsi kien hemm ħjiel ta’ bidu ta’ bidla. Dak l-istess dubju u nuqqas ta’ fidi jkissru u jifframmentaw l-ilħna tal-bidla u jsaħħu lill-użurpaturi tal-poter.

Imma. Nixtieq inwassal aħbar tajba lil din il-velja. Nixtieq ngħid li l-movimenti taċ-ċittadini mgħaddba għall-istupru tal-ambjent u għall-abbuż tal-awtoritajiet tal-ippjanar, li il-kuxjenza dejjem tikber dwar differenzi kbar soċjal-ekonomiċi – huma sinjal li r-riħ qed iqum.

Nixtieq nenfasizza li minkejja li għad hawn politikanti lesti jixorbu mill-ilma mdardar tar-razziżmu, xenophobija u mibgħeda għall-barrani – hawn ukoll min lest jieqfilhom. Irrid nenfasizza dawn l-aspirazzjonijiet ġodda għal Malta verament Ewropea li taspira tkun parti mill-bidla kontinentali għal futur aħjar.

Dan kollu minkejja – u mhux grazzi għal – ħafna minn dawk li suppost jirrapreżentawna. In-nies qed tfittex vuċi ġdida, bidu ġdid li jwarrab stili qodma u li jwassal proġett ġdid għall-ġid komuni taċ-ċittadini. Il-mara li xogħlha nikkomemoraw illum ħadmet ħafna biex tikxef il-veritajiet li huma neċessarji f’din il-ġlieda. Tagħha ma kenitx qlubija fiergħa. Kif qal Peter, ir-raġel tagħha:

« Il-Qlubija waħedha ftit għandha valur jekk ma għandhiex skop. Mingħajr sens ta’ ġustizzja. »

Illum niltaqgħu biex naqtgħu ras il-mostri tad-dubju u nuqqas ta’ fidi. Niltaqgħu hawn biex inkebbsu dak is-sens ta’ skop. Niltaqgħu hawn biex nikkonfermaw li nemmnu f’socjetà ġusta. Niltaqgħu hawn biex nikkommettu ruħna għat-tfittxija tal-verità, għall-ġlieda għall-ġustizzja u għat-twelid mill-ġdid ta’ Repubblika li rat wisq uġiegħ u ġarrbet wisq dannu.

First, let’s bring them all to justice. L-ewwel ma nagħmlu, ejja naraw li jsir il-ħaqq.

Facebook Comments Box