Mintoff: il-verità jekk nigdeb

Ma jtikx li terġa tikteb dwaru. Mhux għalissa għallinqas. Mhux filwaqt li kull min kapaċi iħażżeż żewġ linji għaddej jara’ kif jagħmel iżid jgħid tiegħu dwar il-perit. Imma jien proprja mhux fuq il-perit xtaqt nitkellem. Xtaqt nitkellem dwar l-idoli u dwar min jgħożżhom. Xtaqt nitfa’ il-lenti m’għajnejja bħal ma għamlu Galilew u Koperniku u niskopri dan l-univers ieħor fejn nipprova nifhem għaliex għal bosta nies id-dinja għada ddur mal-perit, l-univers beda mal-perit u li forsi anki l-amerikani ma kienux jaslu bi Curiosity fuq Marte li kieku ma kienx għal kbir Duminku.

Jista’ jkun li mhux hekk ta’. Jista’ jagħti l-każ li wara kollox din hija bissa karikatura li tinħoloq mill-ilsna ħżiena u mill-peċluqa tar-raħal li ma xtaqux ġid lill-kbir perit (il-Mulej jagħtih il-mistrieħ ta’ dejjem avolja hu lill-Mulej ma tantx tah wiċċ). Imma xi ftit suspett għandi. Suspett li l-moviment popolari bħalissa iqarreb iktar lejn il-beatifikazzjoni tal-perit, iva bħalissa hemm mewġa lesta biex issaħħaħ mit li kien ilu magħna u li issa sabet ix-xoqqa f’moxtha. Dan u l-waqt tal-metamorfosi tal-bniedem li issa ser isir divinita’ assoluta u infallibbli.

Ikun hemm postilli, caveats u asteriski li jżidu xi ħsieb żgħir dwar difetti jew żbalji kommessi mill-protoidolu iżda dawn ikunu biss makkjetti żgħar li jkomplu isaħħu l-immaġini totali tal-ġgant popolari. Bħat-tapit Persjan li jrid bilfors ikollu difett biex ma jieħux għalih il-Ħallieq (li Hu biss Hu perfett) hekk biss jissemmew l-għeltijiet f’personalita li kull ma jmur tibda tikber grazzi għal narrativa popolari għaġġelija. Aħna kollha orfni issa. Hekk qalilna l-aspiranti Mintoff. Le xbin. Jien ma jien orfni ta’ ħadd. Dan bħall-Amerikani li l-għada ta’ 9/11 qalulna li We are all Americans now. Tiġrix. Missieri ħaj għadu, u ommi ukoll, għal grazzja tal-Mulej Alla.

Naf nidħol fiż-żifna ukoll u nfakkar lill-Mintoff Aspiranti li ommi kienet tgħallem fl-iskejjel li kienu se jingħalqu minħabba l-wirt tal-politika tal-idolu tiegħu. Naf ngħidlu li missieri kien wisq għal qalbu jaħdem ma ditta Ingliża sakemm ma għoġbux ikeċċihom il-ġgant ta’ Malta. Jien? Orfni ta’ dak? Ħożż fl-ilma. Imma nixtieq għal ftit inwarrab l-għamad taċ-ċirkostanza u nipprova nifhem għalfejn għal xi nies il-perit qisu sar parti integra mit-trinita’. Qaltilhom waħda anzjana lil tat-Times (tal-Black Monday biex niftehmu) li għaliha l-ewwel jiġi il-Mulej imbagħad wara jiġi Mintoff. Dik hi.

Mhux dak biss. Trid tara l-lessiku. Jitkellmu dwar “twemmin” u “fidi”. Iva mhux qed niċċajta. Bħala student tal-politika naf forsi nindikalek il-valuri li fuqhom jissejjes il-Mintoffjaniżmu. Naf nindikalek in-nazzjonaliżmu sfrenat imħawwar b’imħabba għal poplu u fuq kollox għall-ħaddiem u għal dak l-inqas privileġġjat. Għaldaqshekk faċli. Teħodlu ritratt ċar lill-Mintoffjaniżmu – il-politika fuq il-karta ċara. Ta’ daqshekk biss lest ninża l-kappell (kieku kont liebes wieħed) u nsellem lill-proto-soċjalist li beda biex ħaddan politika tal-ħaddemin kif jgħid l-innu.

Pero. U dejjem ikolli pero. Meta nara il-firxa ta’ dak li sar u dak li għamel ma nasalx biex inwaħħad il-ħsieb mat-twettiq. Ma niġġustifikax l-idoliżżar. Għax m’aħniex nitkellmu fuq Ġgant Mondjali. Iva nasal biex ninfoska lil dawk ta’ madwari li lesti joqtlu biex ifakkruk li m’għandix monopolju fuq is-sewwa oġġettiv. Fl-immaġni filosofika bosta drabi rajna lill-Missier Etern impinġi bħala perit kożmiku. Ma nistax naraha taħdem bil-kontra.

L-ewwel bużillis li insiblu lill-perit hija dik tal-pożizzjoni tiegħu fl-istorja – l-istess storja li għad tiġġudikah. Jien insejħilha l-inevitabiltà. Fil-qosor nemmen li dak kollu li sar fi żmien Mintoff kien isir xorta għax kien inevitabbli. Irritanti ħafna bħala ħsieb imma jekk ngħidlek li Malta fl-1945 kienet gorboġ ġebel li qed tiffaċċja perijodu ta’ rikostruzzjoni (bħall-bqija ta’ l-Ewropa) tgħdili giddieb?

U  jekk ngħidlek li kif jixhed b’għemilu Boffa ir-riforma tas-sistema soċjali kienet diġa bdiet tissawwar qabel ma l-Perit ħa over tajjarni giddieb? Jekk ngħidlek li bi flus ir-rikostruzzjoni u l-Għajnuna Marshall kien hemm biex nibnu skejjel u infrastrutturi tgħidli li qed ngħawweġ il-fatti? Jekk ngħidlek li l-universita b’xejn inbdiet fl-1970 taħt Borg Olivier tipprova għallinqas tgiddibni bil-provi u mhux bit-tgħajjir? Jekk ngħidlek li l-vot għan-nisa kien inevitabbli fi żmien it-twelid tal-familja atomika – kontx Bombay jew il-Belt – se tgħidli li far fetched? Jekk ngħidlek li l-istorja qatt ma hi se tgħidilna jekk stajniex morna aħjar b’ekonomija differenti fis-sebgħinijiet u mhux waħda immirata għall-illużjoni tal-awtosuffiċjenza se tmerini?

Ma nafx. “Allura”, nistħajlek tgħidli, “Ja ġifa, Mintoff għalxejn ma kien tajjeb?”. Le ħabib. Tqiegħedx kliem f-ħalqi. Meta qiegħdt il-ħġieġa m’għajnejja ammirajt il-kariżma tal-bniedem. Ammirajt ir-rieda tiegħu u n-nuqqas ta’ biża. Fl-utopja Mintoffjana ammirajt d-dinja aċċessibbli għal kullħadd mingħajr biża u mingħajr dipendenza fuq ħaddieħor. Dak ammirajtu. Ammirajt il-fatt li bħal Obama kien jaf iwassal ħsibijietu lill-parti tal-poplu li l-iktar xtaqu jisma (u le, m’hix oratorija għal kullħadd – inqas intelliġenti, imma min qal li trid tkun intelliġenti biex tkun effettiv?). Għallinqas ma kienx jitnejjek bin-nies bħall-politikanti ta’ llum. Kien jgħidlek x’irid u kif iridu.

Mintoff miegħi jiżloq fit-twettiq. Dak l-entużjażmu, dik ir-retorika u fuq kollox dak il-patt imsawwar mad-dgħajjef u l-ħaddiem. Qaluli trid taraha mill-perspettiva ta’ min ħajtu inbidlet. Jiġifieri xiex? B’għajnejn dawk li bħal eluf oħra madwar il-punent gawdew mir-rivoluzzjoni edukattiva ta’ wara l-gewrra? Sewwa wisq. Iva importanti ħafna din. Tfal sa’ sittax il-sena jistudjaw u jitgħallmu. Daqshekk ħafja fit-triq jew fuq l-Għajn ta’ San Bastjan. U x’iktar? Ix-xogħol? Id-domanda tiegħi hi fejn waqfu l-aspirazzjonijiet tal-perit (u magħhom tal-pajjiż)?

Ma ħoloqx ħolma amerikana – fejn min hu tajjeb jirnexxi u min hu ħażin jaqa’ u jerġa jibda. Le. kien hemm mument fejn waqaf u tilef il-boxxla. Industrija magħżula skond il-bżonn u ħsieb ta’ l-elit soċjalista. Edukazzjoni post-sekondarja imfarrka u sakrifikata fuq l-altar tal-għira lejn elit ieħor tal-passat. Allura x’sewa li toħroġ il-ħafja mit-triq sur Perit jekk imbagħad ma jistgħux jaspiraw biex jikbru u jsibu oriżżonti ġodda sakemm mhux sanzjonati mill-burdati tal-Maċina?

Għalhekk forsi jien ma nifhimx u ma tinżillix din l-idolatrija kurrenti li hawn madwar l-immaġni tal-perit. Fil-verita tiegħi għandi miżien u bih inkejjel il-ħolm u t-twettiq ta’ dak li qed jissejjaħ Missier u Salvatur. Issa apparti li din tal-Missier u Salvatur ma tixraqx fil-lessiku tagħna u hija iktar idonea f’xi kultura tal-Korea ta’ Fuq per eżempju. Imma il-miżien tiegħi jibqa dejjem b’effett aħħari nieqes. Bl-ingliż kieku ngħidu short changed. Dak il-ħafna promessi, dak il-ħafna ħolm u ideal ma ssawrux fl-aħħar.

Forsi lanqas Mintoff stess ma kien kuntent. Naf ngħidlek li wisq huwa probabbli li anki hu ddarras b’dawk li spiċċa imdawwar bihom. Xi Lorry Sant (idolu ieħor f’xi inħawi) li għalaq il-ħsibijiet grandjużi u l-aspirazzjonijiet sovrumani tal-perit f’morsa fallibbli ta’ soċjaliżmu a la carte. Il-pjanijiet grandjużi sabu ħajt fallibbli tal-korruzzjoni umana, tas-sakra tal-poter, tal-abbuż tal-poter u tal-eżaltazzjoni tal-massa injuranta li ma fehmitx ir-responsabilta’ li kienet iġġib magħħa l-emanċipazzjoni Mintoffjana fl-istat teoretiku tagħha. Kien jgħidilhom il-perit li kien ser ikollhom jagħmlu sagrifiċċi biex iwettqu dak li xtaqu. Forsi ma fehmuħx u forsi wara ftit xeba’ jipprova jikkonvinċihom.

Qaluli li lejn l-aħħar ta’ żmienu bħala Prim Ministru kien xeba u spiċċa jgħix Ħal Tarxien imdawwar ma xi ftit ħbieb u jgħum kuljum St Peter’s Pool. Qaluli li kien qata qalbu jissielet mal-għedewwa ta’ ġewwa ħafna qabel ma qata’ qalbu jissielet ma dawk ta’ barra. Kullħadd jixba u jgħeja jitqabad mal-fallibilità umana. Hawn min jitlifa’ mod u min ieħor. Qaluli ukoll li l-aħħar att kbir ta’ Mintoff (minbarra l-1998) kien meta dilek lil Karmenu biż-żejt tas-suċċessur. Qaluli li kieku ma għamilx hekk appik kien ikollna Sant ieħor Prim Ministru. Kien jagħmel rebus, dak, bl-inevitabiltà.

Ma nafx jekk dak li qaluli hix storja apokrifa. Li naf hu li l-personalita kumplessa li hija Dom Mintoff ma ħaqqiex status ta’ idolu. Ma ngħidx hekk b’disprezz jew b’rabja jew b’xi spirtu vindikattiv ta’ min beda ħajtu politika fuq il-qasam l-ieħor. Ngħid hekk għax l-istatus ta’ idolu huwa biss frott ta’ eżaġerazzjoni, karikaturi, iperbole u iva ta miti u emozzjonijiet. Hemm bżonn li l-figura ta’ Mintoff titneżża minn dan il-velu idolatra.

Imbagħad forsi iva, imbagħad l-istorja taf tiġġudikah.

La verité si je mens.

Nota: Qabel ma jieħu għalih xi iblaħ, l-immaġini li takkumpanja din il-bloggata hija ispirata mit-t-shirt famużissimu li kien iħobb jilbes il-kantant tal-Guns’N’Roses Axl Rose. Il-wiċċ fuq dak it-t-shirt ma kienx ta’ Mintoff. Kien tas-Salvatur.

 

Facebook Comments Box

The day that Marmite died

You must be familiar with that jar of delicious liquid goo that is Marmite, or at least with its more popular beefy cousin – Bovril. Marmite’s ubiquitous presence on grocer’s shelves has divided the general public into two distinct categories that eventually became the slogan of this yeast-based product: You either love it or you hate it. The Marmite/Bovril effect is just that – spread a little of either the beef extract or its vegetarian alter ego on a bit of bread and offer it to an innocent newbie and then just watch. You will either get a an expression of finger-licking glee or a glare of absolute disgust verging on the nauseous. That’s them – the icky spreads and their effect. Both Bovril and Marmite became institutions. A quick fix in hard up times and an absolute necessity in the “economic” pre- and post- war kitchens. They ARE still institutions. Whether you love them or you hate them.

The death of Dom Mintoff brought back to the surface the Marmite effect among the Maltese. Mintoff, like Marmite, was either loved or hated. For a brief period even his most intimate of “lovers” found time to despise him when he chose to bring down a government – single handedly. I will forever remember the litany of expletives mouthed by a taxi driver in Paceville right beneath the window where I was going through my early morning revision of Criminal procedure back in 1998. This was no Mintoff-hating nationalist – this was a tattoed Mintoffian through and through – wishing that the worst of the worst would happen to the short, pipe-smoking politician following his apparent betrayal of the Socialist ideal.

Yes. I said Mintoffian. That’s because Mintoff is a large enough figure to inspire an -ism. It is a wide -ism based on a very Mintoffian cocktail of socialism and nationalism. It is a battle begun from the benches of Boffa’s government transformed into a mission that ran on slogans such as “Malta l-ewwel u qabel kollox” and “Min mhux maghna kontra taghna”. It is formed over the span of more than half a century and covers measures or interventions within a national economy supposedly intended for the benefit of the worker and the betterment of the less better off. This was no “middle class” aspiration – this was a politic that is seeded in colonial times and set out with all the intention to improve the state of the Maltese.

The whirlwind tour from the late 30’s to the mid-90s will be dissected, analysed, written and re-written. But the Mintoff effect is the same as the Marmite effect – you love him or you hate him. There are no half measures. The myth is not born today but it is definitely about to go viral. There is a party-in-waiting in Opposition that is gunning to return Mintoff cabinet members to government – it’s not exactly history that we are speaking about. Mintoffianism lives. Mintoffianism is alive in articles in last Sunday’s papers outlining how Malta can still renegotiate its deal with the EU. Mintoffianism still pulls the emotional strings of a large part of the population whose lexicon is stuck on the idea of “30 years of hurt”, on “the privileged elite vs the rest” and the new aspiration of “an open middle class”.

Some, like me, cannot get themselves to appreciate Mintoff. No matter how hard we can try to see the aspirations of the young Dom we always hit that ugly barrier come his “maturity”. Emancipation for others meant “free education” but the socialist scythe of the Mintoffian brand of politics also meant the destruction of too much aspiration. It meant continued education by godfather and the shutting down of the creative arts. It meant expropriation and nationalisation within the framework of an ever dwindling package of legal fundamental rights. More than the notorious age of violence remains the emptiness in an age when the law amounted to nothing much. The individual had no rights because the constitutional court was kept in abeyance and Malta failed to subscribe to the European Convention of Fundamental Rights.

It’s all relative some will say. Some will remain ever grateful to this tub of marmite that pulled them out of “poverty” and “gave” their sons a job and “gave” them a roof in a housing estate. Free education (with streaming first removed then reintroduced) meant more students until the age of 16. Then they would move on to what? Choice, hope and potential were all sacrificed on the all equalling altar of socialist balance. You cannot appreciate that kind of future. The hot air that was the socialist revolution petered out as would any system that attempts to dehumanise its people. Without basic rights and the possibility of expression the socialist dream fell flat on its face and was caught in its own lie. For all the talk of being on the side of the worker and on the side of the poor, the end legacy of Mintoffianism was a nation on its knees with frozen wages, nationalised dinosaur industries and an inability to contemplate the idea of meritocracy and competition. Malta’s treasury box might have been full but potential wise it was running on empty.

Yes, I am of the generation that believed the dream that came next. Our cup of Bovril was the dream of Work, Justice and Liberty of the later eighties. Comparisons are just as odious as adulations but this was our cup half full. Somewhere in this morass of political dwarves posing as giants we also were entitled to a dream. Between the campanilistic propaganda of the eighties and the mass marketing of the naughties we had an interlude of the politics that we hoped would come. Ironically Mintoff had a hand in that too and he inadvertently righted our path towards the Common Market of opportunity. Our dream too has had to subside and submit to the politics of mediocrity that have replaced the value-driven methods of Boffa’s 50s or Fenech Adami’s early 90s.

Mintoffianism is alive but Mintoff the man is dead. They tell me he was not a believer so there is no one to commend his soul to. His memory and his heritage will continue to be debated and discussed.

Until now we only have one objective certainty… Mintoff you either love him or you hate him. In the island of Saints and Fireworks there could hardly be more of a testament that this is truly one of its sons.

Facebook Comments Box

Nizza

Trid tkun vaganza kulltant biex troddlok lura il-perspettiva li tkun tlift mat-triq tar-rutina u l-ħajja ta’ kuljum. Minkejja li għoddni għaddejt ġimagħtejn sew Malta dawk ma servewnix għal dan l-iskop. Dal-weekend morna Nizza. Jumejn kollox. Tlaqna il-ġimgħa u lura l-Ħadd tard filgħaxija. Sabiħa wisq Nizza. Mhux sabiħa fis-sens turistiku imma fis-sens storiku u ċiviku. Hija stampa ċara ta’ belt (metropoli? il-ħames l-ikbar belt Franċiza) Mediterranja miftuħa u konxja tal-wirt storiku u mħallat tagħha. Iva għandha l-monumenti u toroq imsemmija għal dawk li fi zmien ieħor issieltu mat-Torok (Catherine Segurane) imma mill-ewwel jinħass li din hi kollox barra Belt magħluqa fl-isterjotipi.

L-ilsien dejjem jgħin u dak in-Nicois ftit Taljan, ftit Franċiz u ftit Katalan huwa bieb miftuħ beraħ għal infuzjoni ta’ ħsibijiet. Ma tistax ma taħsibx fl-iSqalli ta’ Camilleri jew fl-inkwadri imsawra fil-kitba ta’ Naghouib Mahfouz. It-toroq tal-Vielle Ville iserrpu u jsaħħru filwaqt li l-ħwienet ibiegħu l-aqwa pjetanzi u prodotti tal-baħar f’qalb id-dinja. Għalhekk tiekolx socca (magħmula miċ-ċiċri) jew pan bagnat kull ma trid tagħmel hu li tagħlaq għajnejk u timmaġinak f’Nizza rumana bi prodotti Feniċi u spezji ta’ Lvant Nofsani qed jitwasslu fuq il-ġifen li x’iktarx mess ma gzira ftit il-bogħod.

Qishom aħna, jiġik tgħid, tarahom fil-kju tal-ferry għal Sardinja u Korsika. Seta’ kien l-iMġarr. Qishom aħna, tistħajjel tgħid bl-imħabba tagħħom għaż-żejt taż-żebbuġa, it-tadam imqadded u l-ħut. Qishom aħna bil-bajjiet iperpru bnadar ta’ kull ġens (ir-russi moda hemm ukoll). Qishom aħna idawru sold fuq storja u kultura u xemx u baħar hux. Qishom aħna bil-bajjiet iperpru l-bnadar qawsalla simbolu ta’ ftuħ li kull ma jmur isir ovvju. Qishom aħna bin-nisa jgħumu kif iridu – l-forom kollha tara fuq il-bajja : 50 shapes of human – mingħajr pulizija jarrestawk għax kxift xi żejża żejda.

U insomma. Forsi ma qishomx aħna sa’ l-aħħar. Forsi tmur Nizza u tinduna x’għandna aħjar minnhom u x’jonqosna biex inkunu bħalhom. Imma fuq kollox tinduna kif hemm timbru ta’ stil ta’ ħajja, ta’ filosofija mondana, li huwa deċiżament Mediterran. Dak l-ispirtu li tagħlaq għajnejk int u tigdem Orżata u jiġik dritt f’moħħok / intix l-Exiles jew il-Cote d-Azur. F’dawk in-naħat ta’ Nizza u Marsilja qatt ma tilfu il-Mediterraneita tagħhom. Kien passaport miftuħ li jwasslek min Aleppo u Beirut sa Ġibilta u Lixandra sa Genoa u Venezja. Passaport li jiżboq it-Tuneżin, l-iSpanjol, it-Taljan jew il-Malti. Fi żmien l-imperu kont tgħid Cives Romanus Sum u tgħidha bi kburija.

Illum. Forsi hemm bżonn niskopru l-għana u r-rikkezzi ta’ xi tfisser li tkun Iben-il Mediterran.

Nizza. It’s nice.

Facebook Comments Box

The Prude Miller’s Tale

One story thrown up in the Ferragosto heat is that of Miller Distributor’s refusal to carry an edition of Dazed Magazine. Apparently it is because of an osé picture of Azalea Banks blowing up a condom. This is the ultimate non-story that risks being blown out of proportion (apologies for the pun). Miller Distributors is a commercial enterprise. Not the Church. Not the Government. It’s a commercial enterprise. They import and distribute most of the international press that reaches the Maltese shelves (when they’re not printing it). So if Miller decides it will not import one magazine or another then it is a commercial decision. The basis of the commercial decision is irrelevant – it still should have commercial consequences.

An irritated consumer would probably have the ultimate luxury in a free market – that of opting to no longer buying goods imported by Miller. A boycott. Would it work? Of course not. Particularly given the lions’ share of the market that Miller enjoys. Alternatively you could switch to other ways of obtaining your fare – the internet has worked wonders for that: just look at the Newsstand app for ipads and its android equivalents. I am subscribed to the Economist and the UK Times online and do not depend on any distributor to decide what I can or cannot read.

It’s not censorship though. What Miller is doing will just reflect on Miller and that’s that. Frankly I tend to agree with most commentators – that Miller’s sudden bout of overzealousness is ridiculous. In this day and age it was inevitable that the blocked image would be given more prominence via the net and other media. So why bother with a selective ban when you are also carrying 50 Shades of Grey to your bookshelves?

I’ll just put it down to summer nonsense. Now go have fun… and blow your own condom.

Facebook Comments Box

Orżata

L-aħħar li kont fil-gżira erġajt skoprejt il-pjaċir tal-orżata. Proprjament skoprejt il-pjaċir tal-granita tal-orżata. Ħsiebi mar lura għal żmien ieħor, għal Marsalforn ieħor. Kien iż-żmien li issa huwa ikkundanat għal nostalġija propagandistika iżda xorta jibqa żmien sabiħ. Qabel ma waslet l-invażjoni tal-ġelati ta’ barra, qabel ma kellna il-Magnum, il-Cornetto u il-Cucciolone l-għażla kienet pjuttost lokali.

Kont tixtri ġelat tal-Lyons Maid – u għadni konvint sa llum li ċ-cikkulata tagħhom kien l-itjeb. Jew tagħżel minn għażla kulurita tal-ġelati tal-Wembley – fosthom il-mitiku Screwball… ġelat kremuż tal-vanilla b’xi ġulepp imħallat miegħu u fil-qiegħ issib il-bubble gum. Pjaċir immens. 8 ċenteżmi kollox. U oqgħod attent bl-imgħarfa tal-imjam għax taf tibla’ xi skalda. Kien hemm oħrajn tajbin, minbarra ovvjament il-famużissimu u irrimpjazzabbli ġelat tal-magna Carpigiani – li illum issib wieħed tajjeb mingħand tal-Granola fil-Menqa ta’ Marsalforn (fejn spjegawli ukoll li ma jġibux ġelati tal-islice “Għax jinbiegħ malajr wisq”). Kien hemm – għal min jiftakar r-Rabat fis-sajf – il-ġelat sublimi ta’ Lola ta’ wara’ San Ġorġ. Festival ta’ kremożita’ u togħma qisha manna mill-ġenna.

Iżda fuq kollox kien hemm il-granita. Granita tal-Wembley. Stajt, jekk kont amateur, tieħu dik tal-frawli jew tal-lumi. Imma jekk vera trid tgħid li tħobb il-granita m’hemm xejn isbaħ minn dik tal-lewż – l-orżata iffrizata. Kullħadd bit-teknika tiegħu. Min jaqleb il-bott ta’ taħt fuq u erħilu jigdem, u min iħaffer bl-imgħarfa. Kull min igawdi mill-pjaċir bnin tal-granita mitluf fi ħsibijiet sublimi.

Das-sajf ħadt erba’ jew ħamsa… kważi kollha mingħand taċ-Ċirasa il-Qbajjar (illum Qbajjar Restaurant – irrikorru għal ħut impekkabbli). Saru jagħmluh b’lewn ħadrani minflok abjad imma tajjeb għadu. Ġejt lura Lussemburgu u mort dritt sas-supermarket (Match) u fittixt l-essenza tal-lewż. Sibtu, bil-Franċiż jissejjaħ orgeat. Ħallatt buqar minnu u tfajt erba tazzi fil-friġġ. Ilbieraħ kilt l-ewwel wieħed.

Tagħlaq għajnejk u tilmaħ il-Qolla s-Safra mill-bogħod. Issa jonqos biss li insib mod inġib il-baħar hawn ukoll.

Facebook Comments Box

Nazzjon medjokri?

Żgur Brittania

Għaddew Olimpijadi oħra. Il-Brittanniċċi saħħruna għal darb’oħra bir-rikkezza ta’ pajjiżhom u bil-għana ta’ l-istorja millenarja ta’ gżirithom. Kienu inkwetaw li ma humiex se jkunu “up to standard“. Inkwetaw li wara l-immensita Ċiniza kienu se jidhru ċkejknin u amatorjali. Minflok kull min seta’ jixhed iċ-ċerimonji ta’ ftuħ u għeluq l-Olimpijadi kellu mafkar tajjeb ta’ dak li jissarraf fih il-kunċett ta’ Gran Bretanja. Lejn l-aħħar ta’ l-egħluq kien hemm siparju sabiħ fejn żeffiena Indjani tħalltu ma Morris Dancers f’taħlita kulturali li tiżboq il-preġudizzji u nazzjonaliżmi u li tfakkarna fil-kobor post-imperjali li issawwar fuq pedamenti differenti filwaqt li żamm sod fuq il-wirt storiku.

Il-Brittaniċi għandhom il-lussu li jqiegħdu lil the Queen, Pink Floyd u John Lennon f’nifs wieħed. Għaddieli il-ħsieb li fuq storja millenarja ta’ żvilupp uman aħna kellna x-xorti/żvintura li ngħixu l-biċċa l-kbira mill-ħajja kulturali u soċjali tagħna f’dinja anglo-ċentrika. Jekk tieħu l-popolazzjoni kollha ta’ ġnus li qatt għexu, ftit ħafna ikunu dawk li qatt semgħu b’McCartney u Lennon pero illum dawn l-ismijiet huma simboli ta’ l-era post-nukleari li għadna ngħixu illum avolja ftit li xejn għadna nirreferu għaliha.

Midalji Qoros

Fit-tabella tal-midalji li intrebħu żdiedu xi uċuħ ġodda. F’għajnejja jispikka ċ-Ċipru. M’huwiex xi pajjiż li wisq jispirani f’sens nazzjonalistiku minħabba dak illi jiena nara bħala nuqqas ta’ kburija kull meta jiġru biex jilgħaqu sorm il-Griegi. Qatt ma ħabbejt il-ħsieb li nitkejlu maċ-Ċiprijoti għax dejjem rajthom appendiċi imwarrba ta’ pajjiż ikbar. Aħna mhux hekk, anzi, aħna għandna ħabta naspiraw dejjem biex nikkompetu… jew talanqas nipparteċipaw bi spirtu faux de Coubertjan. Aħna l-innu tagħna u tagħna biss. Aħna l-bandiera tperper u ferħanin għax “Ara, ara… għaddejin il-Maltin fuq it-televixin”. Imma biex nirbħu? Ħożż fl-ilma.

Għandi suspett li l-isport jirrefletti xi ftit jew wisq il-limitazzjonijiet tagħna bħala pajjiz. Pajjiż li ilu kważi nofs ta’ seklu indipendenti iżda li baqa magħluq sewwa bejn l-erba ħitan akkwatiċi li jdawwruna. Pajjiż diffidenti li ma jafx jekk jifraħx bil-barrani (sakemm jibqa sterjotippizzat, ħlejju u preferibbilment mhux Għarbi) jew jinsultah b’xi “jekk ma jogħgbokx itlaq”. Irnexxilu, minkejja kollox isir parti minn klabb ferm ikbar minnu u jpoġġ mal-istess mejda ta’ qawwiet u forzi storiċi. Sabiħa wisq. Kburi li Malti? U mela le.

Imma x’inhuma is-simboli ta’ kobortna? L-isterjotipi hemm qiegħdin.. l-ilsien li tatna ommna, l-wirt storiku ta’ nies li għaddew u għal min għadu nisrani mhux biss ta’ l-isem il-kattoliċiżmu Mediterran. Kważi kważi pero dawn iktar huma karatteristiċi milli monumenti għall-ħila ta’ pajjiż. Hemm hi. Ħarbitli l-kelma. Ħila. Kapaċita. F’hiex u għal xiex aħna tajbin? L-isport storja tal-biki. Ibellħuni il-Magjari… l-Ungeriżi biex niftehmu. Ġejjin minn pajjiż imdawwar biss b’art u ħlief għal kbir Danubju ilma xejn. Imma hemm ikunu… fil-quċċata Olimpika tal-għawm, tal-qbiż mill-għoli u fuq kollox f’dak l-imbierek Waterpolo. Iva il-waterpolo.

Xejn. Lanqas nifs. Nistgħu indumu inżeggu bid-derby Sliema – Neptunes u nsarrfu għall-elf darba il-kampaniliżmu tagħna f-munita oħra ta’ għira u ġlied… imma Malta magħquda? Malta żobb. U mhux waterpolo biss. Ara il-karajbi – xi gżejjer żgħar qishom nofs ħarja ta’ ħamiema imtektin madwar Kuba u l-kbar. Imbagħad joħorġulek ġganti li jiġru b’impenn. U mhux impenn tal-billboards. “Imma dawk għandhom il-flus… jinvestu fl-isport mhux bħalna”. Appuntu baħnan. Aħna fejn investejnihom il-flus?

U imbagħad semmi l-flus lil Stephen Kiprotich. Min? Iva Kiprotich. Rebaħ l-ikbar midalja fl-Olimpijadi… deheb fil-maratona. Kiprotich jiġi mill-Uganda. Iva l-Uganda fejn il-Maltin intbagħtu eżilju mill-Ingliżi. Familtu bdiewa u mhux li kellu ħafna flus biex jikkompeti. Imma Kiprotich kellu bżonn biss par saqajn jiġru u rieda u impenn. Rebaħ il-maratona… tellieqa dominata mill-ġganti tad-distanza – dawk l-Emiri u Xejikki tal-Kenja u l-Etjopja. Taf int. Dawk jgħumu fil-flus.

Medjokrita

Forsi mhux ġust li nippretendi pajjiż li jirbaħ midalji. Forsi mhux ġust li nippretendi pajjiż li mhux biss jipparteċipa imma li huwa ukoll konxju tal-impenn neċessarju sabiex tasal u tirnexxi. Mhux ġust għax forsi fil-ħamsin sena li ilna naqdfu waħedna flok tgħallimna nikkompetu b’mod san li jippremja lil min ħaqqu ħloqna biss illużjoni ta’ kompetizzjoni. F’din l-illużjoni jiġi ippremjat il-medjokri. Bqajna nitkejlu biss bejnietna u allura l-ġganti u personalitajiet tal-pajjiż nofs ħarja fil-Mediterran komplew jiċkienu u jonqsu fl-istatura.

Iż-zgħażagħ Brittaniċi inħolqilhom panteon ta’ eroj oħra li jistgħu jaspiraw ikunu bħalhom. Għaż-żgħażagħ tagħna x’qed jissawwar? Il-ħolma tal-Middle Class? Aspira biex tkun medjokri. Il-ħolma li jekk tgħid iva u taċċetta bla ma taħseb u jekk tippappagalja allura taf tasal u tilħaq. Aspira għall-medjokrita. Kisser l-ideal.

F’dan il-pajjiż ma nsolvux problemi. Nindukrawhom.

Facebook Comments Box